การกำหนดคุณสมบัติเกี่ยวกับอายุของผู้จัดการสหกรณ์ที่ขัดต่อเจตนารมณ์หรือความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542
แม้นายทะเบียนสหกรณ์จะมีอำนาจในการออกระเบียบหรือคำสั่งเพื่อประโยชน์ในการดำเนินกิจการของสหกรณ์ แต่ย่อมต้องคำนึงถึงหลักการและความเป็นอิสระของสหกรณ์ การมีส่วนร่วมของสมาชิกในการควบคุม กำหนดนโยบายและการตัดสินใจของสหกรณ์ด้วยซึ่งต้องใช้อำนาจกำกับดูแลเท่าที่จะเป็นตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ เพื่อการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์หรือเพื่อประโยชน์ในการดำเนินกิจการสหกรณ์เท่านั้น
นายทะเบียนสหกรณ์จึงมีอำนาจเพียงกำกับดูแลสหกรณ์ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 ที่ให้สมาชิกของสหกรณ์โดยมติของที่ประชุมใหญ่สามารถกำหนดเกี่ยวกับการดำรงตำแหน่งและเหตุในการพ้นจากตำแหน่ง ซึ่งรวมถึงการกำหนดคุณสมบัติของผู้จัดการสหกรณ์ด้วยได้ โดยกระทำในรูปแบบของการออกเป็นข้อบังคับของสหกรณ์
สหกรณ์ได้กำหนดกรณีการพ้นจากตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์ไว้ในข้อบังคับสหกรณ์โดยชอบแล้ว จึงต้องเป็นไปตามข้อบังคับดังกล่าวของสหกรณ์
การที่นายทะเบียนสหกรณ์ออกระเบียบว่าด้วยการกำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับการพ้นจากตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์ พ.ศ. 2565 ซึ่งใช้บังคับเป็นการทั่วไปแก่ทุกสหกรณ์ ย่อมขัดหรือแย้งต่อเจตนารมณ์หรือความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติสหกรณ์ฯ เป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
(คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 17/2569)
